วันที่ 29 มิถุนายน 2569 นายสุมน ห้อยมาลา นักวิชาการเกษตรศูนย์วิทยาศาสตร์ข้าว และนายธเนตร ศรีสุข นักวิชาการเกษตรสำนักส่งเสริมและฝึกอบรมกำแพงแสน เข้าพบนายเสน่ห์ แสงคำ เกษตรจังหวัดเชียงใหม่ ณ สำนักงานเกษตรจังหวัดเชียงใหม่ โดยการมอบหมายจากผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่ เพื่อชี้แจงและหารือแนวทางการดำเนินงานโครงการ “ข้าวเกษตรฟื้นฟูไร้การเผา เพื่ออากาศสะอาดและตลาดมูลค่าสูง (ข้าวคลีนแอร์)” ซึ่งกำลังขับเคลื่อนในพื้นที่ภาคเหนือ โดยเฉพาะจังหวัดเชียงใหม่ซึ่งเป็นหนึ่งในพื้นที่ที่มีปัญหาฝุ่นละอองขนาดเล็กที่สำคัญของประเทศไทย
การเข้าพบในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับแนวคิดและเป้าหมายของโครงการข้าวคลีนแอร์ ที่มุ่งส่งเสริมการผลิตข้าวด้วยแนวทางเกษตรฟื้นฟู ลดการเผาเศษวัสดุทางการเกษตรในพื้นที่นา อันเป็นสาเหตุสำคัญของปัญหาฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 และมลพิษทางอากาศในภาคเหนือ พร้อมทั้งยกระดับคุณภาพการผลิตข้าวให้สอดคล้องกับความต้องการของผู้บริโภคที่ให้ความสำคัญกับสิ่งแวดล้อม สุขภาพ และความยั่งยืน
คณะทำงานจากศูนย์วิทยาศาสตร์ข้าวได้นำเสนอแนวทางการพัฒนาเครือข่ายเกษตรกรผู้ปลูกข้าวคลีนแอร์ การจัดการเศษฟางและตอซังโดยไม่ใช้การเผา การเพิ่มอินทรียวัตถุในดิน การลดต้นทุนการผลิต ตลอดจนการพัฒนาระบบตรวจสอบย้อนกลับและการเชื่อมโยงสู่ตลาดมูลค่าสูง เพื่อสร้างรายได้ที่มั่นคงและเป็นธรรมแก่เกษตรกร
นอกจากนี้ ยังได้มีการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นร่วมกับคณะผู้บริหารจังหวัดเชียงใหม่ในการบูรณาการความร่วมมือด้านวิชาการ งานวิจัย และการส่งเสริมการเกษตร เพื่อขยายผลโครงการสู่เกษตรกรในพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่อย่างเป็นรูปธรรม อันจะนำไปสู่การลดปัญหาการเผาในภาคการเกษตร การฟื้นฟูทรัพยากรดินและระบบนิเวศ ตลอดจนการสร้างภาพลักษณ์ใหม่ให้กับข้าวไทยในฐานะผลผลิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมและตอบโจทย์ตลาดคุณภาพในอนาคต
ความร่วมมือครั้งนี้นับเป็นอีกก้าวสำคัญของการขับเคลื่อนภาคการเกษตรไทยสู่ความยั่งยืน โดยอาศัยความร่วมมือจากหน่วยงานภาครัฐ ภาควิชาการ ภาคเอกชน และเครือข่ายเกษตรกร เพื่อร่วมกันสร้างอากาศสะอาด ลดปัญหาหมอกควัน และยกระดับคุณค่าของข้าวไทยให้สามารถแข่งขันได้ในตลาดที่ให้ความสำคัญกับการผลิตที่รับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืนต่อไป
