การจัดงาน NSTDA-KU Rice Field Day 2025
วันพฤหัสบดีที่6 พฤศจิกายน 2568

ณ หอประชุม จงรัก วัชรินทร์รัตน์ชั้น 2 อาคาร 80 ปีมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกําแพงแสน จ.นครปฐม

จัดโดย
• ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ(ไบโอเทค)
สํานักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.)

• มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

หลักการและเหตุผล
สํานักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) โดย ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ(ไบโอเทค) และมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกําแพงแสน ได้มีความร่วมมือด้านการวิจัยและพัฒนา ตั้งแต่ ปี พ.ศ. 2538 ในการจัดตั้งหน่วยปฏิบัติการ DNA Fingerprint ด้านพืชและสัตว์ปี พ.ศ. 2543 ในการจัดตั้งห้องปฏิบัติการดีเอ็นเอเทคโนโลยี (DNATEC) ปี พ.ศ. 2544 ในการจัดตั้งหน่วยปฏิบัติการค้นหาและใช้ประโยชน์ยีนข้าว และปัจจุบันเปลี่ยนเป็น “หน่วยปฏิบัติการนวัตกรรมด้านเทคโนโลยีชีวภาพพืชและการเกษตรแบบแม่นยํา” ซึ่งมุ่งเน้นการสร้างความเป็นเลิศทางด้าน molecular breeding platform โดยเน้นพัฒนาพันธุ์ข้าวตามความต้องการของผู้บริโภคและพันธุ์ข้าวที่มีคุณสมบัติทางโภชนาการที่เป็นประโยชน์ต่อสุขภาพผู้บริโภค และมีความต้านทานต่อโรค แมลงและปรับตัวได้ดีต่อสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลง โดยหน่วยปฏิบัติการฯ ตั้งอยู่ ณ อาคารศูนย์วิทยาศาสตร์ข้าว มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกําแพงแสน ซึ่งศูนย์วิทยาศาสตร์ข้าว ตั้งขึ้นโดยมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เมื่อปี พ.ศ. 2548 มุ่งเน้นวิจัยและพัฒนาพันธุ์ข้าวจากต้นน้ํา กลางน้ํา สู่ปลายน้ํา ทั้งสองหน่วยงานได้มีความร่วมมือในการทํางานวิจัยด้านข้าว และสนับสนุนการดําเนินงานซึ่งกันและกันมาเป็นระยะเวลายาวนานกว่า 20 ปีและมีผลงานวิจัยด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรมการปรับปรุงพันธุ์ข้าว และสายพันธุ์ข้าวดีเด่นที่พร้อมเผยแพร่ในการใช้ประโยชน์เชิงสาธารณะและเชิงพาณิชย์หน่วยปฏิบัติการนวัตกรรมด้านเทคโนโลยีชีวภาพพืชและการเกษตรแบบแม่นยํา และศูนย์วิทยาศาสตร์ข้าว มีความพร้อมด้วยบุคลากรที่มีความเชี่ยวชาญ มีอุปกรณ์และเครื่องมือที่ทันสมัยสําหรับงานวิจัยด้านชีวโมเลกุล โรงเรือน
ปลูกพืชทดลองสําหรับงานประเมินลักษณะต่างๆ ห้องเย็นเก็บเมล็ดพันธุ์และแปลงทดลองขนาดเล็กสําหรับงานคัดเลือกไปจนถึงแปลงขนาดใหญ่สําหรับการผลิตเมล็ดพันธุ์ตลอดช่วงเวลาที่ผ่านมา ได้สร้างองค์ความรู้ในการพัฒนาสายพันธุ์ข้าวให้มีคุณสมบัติตามความต้องการได้อย่างรวดเร็วและมีประสิทธิภาพ และเป็นศูนย์กลาง (regional hub) ของการใช้เทคโนโลยีด้าน Marker-Assisted Selection (MAS) ในระดับประเทศและภูมิภาคลุ่มน้ําโขง ตัวอย่างพันธุ์ข้าว เช่น พันธุ์หอมชลสิทธิ์ทนน้ําท่วมฉับพลัน พันธุ์ข้าวเจ้าหอมสยาม พันธุ์ข้าวไรซ์เบอร์รี่ พันธุ์ข้าวสินเหล็ก พันธุ์ข้าวหอมมาลัยแมน ข้าวเหนียวพันธุ์ธัญสิรินต้านทานโรคไหม้ พันธุ์กข6 ต้นเตี้ย พันธุ์น่าน 59 พันธุ์หอมนาคา เป็นต้น
ไบโอเทค สวทช. และศูนย์วิทยาศาสตร์ข้าว มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกําแพงแสน ได้ร่วมกันจัดงาน NSTDA-KU Rice Field Day 2023 ครั้งที่ 1 เมื่อวันที่ 18 – 19 กันยายน 2566 ในวันที่ 18 กันยายน 2566
มีผู้เข้าร่วมงานทั้งสิ้น 147 คน วันที่ 19 กันยายน 2566 มีผู้เข้าร่วมงานทั้งสิ้น 198 คน และครั้งนี้เป็นการจัดงาน NSTDA-KU Rice Field Day 2025 ครั้งที่ 2 ในวันที่ 6 พฤศจิกายน 2568 เพื่อเป็นการแสดงศักยภาพด้านเทคโนโลยีและ นวัตกรรมการปรับปรุงพันธุ์ข้าวที่มุ่งเน้นผลผลิตต่อไร่สูง 1.5-2 ตันต่อไร่ อายุการเก็บเกี่ยวสั้น รวมถึงพันธุ์ข้าวพร้อมใช้ที่ รองรับกับสภาพแวดล้อมวิกฤติและการใช้ปัจจัยการผลิตอย่างมีประสิทธิภาพ เป็นมิตรต่อสิงแวดล้อม

โดยภายในงานประกอบด้วยกิจกรรม ดังนี้

1. การจัดแสดงพันธุ์ข้าว นําเสนอพันธุ์ข้าวผลผลิตสูง (เพื่อก้าวสู่ผลผลิต 2 ตัน/ไร่) พันธุ์ข้าวมีคุณสมบัติ ต้านทานโรค แมลง สภาวะแวดล้อมวิกฤติ ได้แก่ พันธุ์ข้าวที่ได้รับการรับรองพันธุ์จากกรมการข้าว พันธุ์ข้าว
ที่ได้รับการขึ้นทะเบียนพันธุ์จากกรมวิชาการเกษตร พันธุ์ข้าวที่ได้รับการจดคุ้มครองพันธุ์พืชใหม่ จากกรมวิชาการเกษตร พันธุ์ข้าวที่ได้เผยแพร่สู่เกษตรกร หรือพร้อมเผยแพร่สู่เกษตรกรและสายพันธุ์ศักยภาพสูง
(elite line) ที่พร้อมวิจัยต่อยอด
2. การบรรยายในหัวข้อการปรับปรุงข้าวพันธุ์ใหม่ การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัล AI และชีวภัณฑ์สําหรับการจัดการแปลง
3. นิทรรศการจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการปรับปรุงพันธุ์ การจัดการแปลงอย่างมีประสิทธิภาพ และ การแปรรูปข้าวจากหน่วยงานทั้งภาครัฐและเอกชน
งาน NSTDA-KU Rice Field Day 2025 ในครั้งนี้ นอกจากนําเสนอศักยภาพด้านการวิจัยและพัฒนาพันธุ์ข้าวใหม่ ที่พัฒนาร่วมกับพันธมิตรต่างๆ แล้ว ยังมุ่งเน้นการสนับสนุนการพัฒนานวัตกรรมเพื่อนําไปสู่การเกษตรแบบ BCG โมเดล เพื่อการพัฒนาเศรษฐกิจตลอดห่วงโซ่การผลิตข้าว และความมั่นคงทางอาหารและรักษาสิ่งแวดล้อม ตลอดจนผู้ร่วมงานจะได้ร่วมชิมข้าวและผลิตภัณฑ์จากข้าวที่ได้รับการปรับปรุงพันธุ์อีกด้วย

วัตถุประสงค์การจัดงาน
1. เพื่อแสดงศักยภาพสายพันธุ์ข้าวดีเด่น ผลผลิตสูงที่พัฒนาด้วยเทคโนโลยีและนวัตกรรมการปรับปรุงพันธุ์พืช แบบแม่นยํา ในแปลงนา
2. เพื่อถ่ายทอดเทคโนโลยีและนวัตกรรมการปรับปรุงพันธุ์พืชที่สําคัญทางเศรษฐกิจและพืชมูลค่าสูง ด้วยความก้าวหน้าทางจีโนมิกส์และการให้บริการเชิงวิชาการจีโนมิกส์สําหรับการปรับปรุงพันธุ์ โดยเน้นพืช
ที่สําคัญทางเศรษฐกิจและพืชมูลค่าสูง
3. เพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้ เทคโนโลยีการปรับปรุงพันธุ์ข้าวแบบแม่นยํา สายพันธุ์ข้าวใหม่ที่มีคุณสมบัติดีเด่นที่เกิดจากผลงานวิจัยให้กับนักวิชาการจากหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน สถาบันการศึกษา และเกษตรกร
ให้สามารถนําองค์ความรู้และเทคโนโลยีดังกล่าวไปประยุกต์ใช้เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตข้าว เพิ่มรายได้และลดต้นทุนการผลิต
4. เพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับนักวิชาการ ผู้เชี่ยวชาญในแต่ละสาขา ซึ่งเป็นตัวแทนจากหน่วยงานภาครัฐและภาคเอกชน โดยมุ่งเน้นให้เกิดการสร้างความร่วมมือทั้งเชิงสาธารณประโยชน์และเชิงพาณิชย์
5. เพื่อนําเสนอการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัล AI และชีวภัณฑ์สําหรับการจัดการแปลง กลุ่มเป้าหมาย จํานวน 350 คน
▪ หน่วยบริหารและจัดการทุนวิจัย เช่น สํานักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร (องค์การมหาชน) (สวก.)
▪ หน่วยงานภาครัฐ เช่น กรมการข้าว กรมวิชาการเกษตร กรมส่งเสริมการเกษตร
▪ หน่วยงานภาคเอกชน สมาคม มูลนิธิ ที่เกี่ยวข้อง
▪ สถาบันการศึกษา
▪ เกษตรกร สื่อมวลชน และผู้ที่สนใจทั่วไป