เมื่อวันที่ 6 พฤศจิกายน 2568 สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) โดยศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ (ไบโอเทค) ร่วมกับ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน จัดงาน “NSTDA–KU Rice Field Day 2025” เป็นปีที่ 2 ณ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน จังหวัดนครปฐม เพื่อถ่ายทอดความก้าวหน้าด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรมการปรับปรุงพันธุ์ข้าวไทยจากงานวิจัยสู่การใช้งานจริงในภาคการผลิต
กิจกรรมดังกล่าวมุ่งนำเสนอ พันธุ์ข้าวนวัตกรรมที่ให้ผลผลิตสูง 1.5–2 ตันต่อไร่ มีอายุเก็บเกี่ยวสั้น ต้านทานโรคและแมลง ทนต่อสภาวะแวดล้อมวิกฤติ และเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม เพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและส่งเสริมระบบเกษตรกรรมที่ยั่งยืน ภายในงานมีการจัดแสดงพันธุ์ข้าวที่พัฒนาสำเร็จแล้วจำนวน 7 พันธุ์ ซึ่งได้รับการขึ้นทะเบียนพันธุ์จากกรมวิชาการเกษตร และมี 3 พันธุ์อยู่ระหว่างการขอรับรองพันธุ์จากกรมการข้าว อาทิ ข้าวเจ้าพันธุ์หอมสยาม หอมสยาม 2 หอมชลสิทธิ์ 2 ไบโอเทค 1 ข้าวเหนียวพันธุ์น่าน 59 พันธุ์หอมนาคา และข้าวโภชนาการสูงพันธุ์ไรซ์เบอรี่ 2 เพื่อเป็นทางเลือกให้เกษตรกรในการผลิตข้าวคุณภาพสูง ลดต้นทุน และลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก
งานนี้เป็นผลจากความร่วมมือด้านการวิจัยและพัฒนาพันธุ์ข้าวระหว่างมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์และไบโอเทค สวทช. ที่ดำเนินมาอย่างต่อเนื่องยาวนานกว่า 25 ปี โดยมีการประยุกต์ใช้ เทคโนโลยีการคัดเลือกด้วยเครื่องหมายโมเลกุล (Marker-Assisted Selection: MAS) อย่างเข้มข้น เพื่อพัฒนาพันธุ์ข้าวที่ตอบโจทย์ทั้งด้านผลผลิต ความทนทานต่อโรคและสภาพแวดล้อม ข้าวโภชนาการสูง และข้าวคาร์บอนต่ำ ซึ่งสามารถนำไปใช้เพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและรายได้ของเกษตรกรได้อย่างเป็นรูปธรรม
ภายในงานมีกิจกรรมถ่ายทอดองค์ความรู้ครอบคลุมตลอดห่วงโซ่มูลค่าข้าว ณ แปลงนาสาธิต อาทิ การแนะนำพันธุ์ข้าวผลผลิตสูง พันธุ์ข้าวหอมคุณภาพพรีเมียม และข้าวคาร์บอนต่ำ โดยนักวิจัยผู้เชี่ยวชาญ รวมถึงการบรรยายวิชาการในหัวข้อสำคัญ เช่น “Breeding Beyond Boundaries”, การประยุกต์ใช้ เทคโนโลยีดิจิทัลและ AI ในงานข้าว, และ สารชีวภัณฑ์สำหรับการจัดการแปลง ตลอดจนการจัดแสดงนิทรรศการผลงานปรับปรุงพันธุ์และแปลงเชื้อพันธุกรรมข้าวกว่า 700 พันธุ์ พร้อมให้คำปรึกษาด้านการถ่ายทอดเทคโนโลยี
กิจกรรม NSTDA–KU Rice Field Day 2025 เป็นตัวอย่างของการบูรณาการความร่วมมือระหว่างหน่วยงานภาครัฐ สถาบันการศึกษา และภาคการผลิต ที่นำวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม มาสร้างผลลัพธ์เชิงประจักษ์ในการเพิ่มรายได้ ลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม และเสริมสร้างขีดความสามารถการแข่งขันของภาคเกษตรไทย สอดคล้องกับพันธกิจของ สวทช. ในการ “สร้างชาติด้วยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี” เพื่อการพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืน
