โครงการข้าวคลีนแอร์ ศูนย์วิทยาศาสตร์ข้าว มก. ผนึกภาคีเครือข่ายและหน่วยงานท้องถิ่น ถ่ายทอดนวัตกรรมเห็ดเศรษฐกิจครบวงจร สร้างอาชีพเกษตรกรเชียงราย ตามรอยพระราชดำริเศรษฐกิจพอเพียง
วันที่ 20 ตุลาคม 2569 รองศาสตราจารย์ ดร.ศิวเรศ อารีกิจ ผู้อำนวยการศูนย์วิทยาศาสตร์ข้าว และหัวหน้าโครงการข้าวเกษตรฟื้นฟูไร้การเผาเพื่ออากาศสะอาดและตลาดมูลค่าสูง (ข้าวคลีนแอร์) มอบหมายให้คณะทำงานโครงการ ซึ่งได้รับทุนสนับสนุนจากสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) นำโดย นายสุมน ห้อยมาลา นักวิชาการเกษตร ศูนย์วิทยาศาสตร์ข้าว มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ร่วมกับสำนักส่งเสริมและฝึกอบรม กำแพงแสน จัดอบรมถ่ายทอดองค์ความรู้เรื่องการผลิตเห็ดเศรษฐกิจครบวงจร การบริหารจัดการกลุ่มและเครือข่าย และการตลาด ให้แก่เกษตรกร ณ ตำบลงิ้ว อำเภอเทิง จังหวัดเชียงราย โดยมีเกษตรอำเภอเทิงและเจ้าหน้าที่เกษตรตำบลในพื้นที่เข้าร่วมกิจกรรม สะท้อนความร่วมมือระหว่างสถาบันการศึกษา หน่วยงานภาครัฐ และภาคีเครือข่ายในท้องถิ่น เพื่อร่วมกันพัฒนาทักษะอาชีพ สร้างโอกาสทางการตลาด และเพิ่มมูลค่าทรัพยากรในชุมชนอย่างยั่งยืน
การอบรมได้รับความร่วมมือจาก อาจารย์รุ่งรัตนา ฉ่ำสิงห์ และอาจารย์ธเนตร ศรีสุข นักวิชาการเกษตรชำนาญการ จากสำนักส่งเสริมและฝึกอบรม กำแพงแสน รวมถึงอาจารย์สุวิท คำกองแก้ว ผู้เชี่ยวชาญด้านการผลิตเห็ดเศรษฐกิจ ร่วมถ่ายทอดองค์ความรู้และประสบการณ์ที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้จริง เพื่อให้เกษตรกรพัฒนาทักษะตั้งแต่กระบวนการผลิต การจัดการต้นทุน การรวมกลุ่ม ไปจนถึงการแปรรูปและการเชื่อมโยงตลาด
ความร่วมมือกับหน่วยงานในท้องถิ่นเป็นกลไกสำคัญในการขยายผลการพัฒนาให้เข้าถึงเกษตรกรอย่างทั่วถึง โดยการเข้าร่วมของเกษตรอำเภอเทิงและเจ้าหน้าที่เกษตรตำบล ช่วยส่งเสริมการประสานงานระหว่างหน่วยงานวิจัยกับหน่วยงานส่งเสริมการเกษตรในพื้นที่ เปิดโอกาสให้เกิดการแลกเปลี่ยนข้อมูลและองค์ความรู้ ตลอดจนเชื่อมโยงแนวทางการพัฒนาอาชีพให้สอดคล้องกับบริบทและความต้องการของเกษตรกรในชุมชน อันเป็นพื้นฐานสำคัญของการต่อยอดองค์ความรู้สู่การปฏิบัติจริงและการพัฒนาอาชีพอย่างต่อเนื่อง
อีกหนึ่งกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนงานสู่ชุมชน คือ วิสาหกิจชุมชนเกี้ยวตะวันธัญฟาร์ม ซึ่งทำหน้าที่เป็นผู้ประสานงานหลักและเป็นสะพานเชื่อมระหว่างเกษตรกรในพื้นที่กับศูนย์วิทยาศาสตร์ข้าว มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ โดยช่วยประสานความร่วมมือ สนับสนุนการเข้าถึงองค์ความรู้ เทคโนโลยี และนวัตกรรม ตลอดจนส่งเสริมให้เกษตรกรมีส่วนร่วมในกิจกรรมพัฒนาทักษะอาชีพอย่างต่อเนื่อง เมื่อผสานการทำงานร่วมกับหน่วยงานส่งเสริมการเกษตรในพื้นที่ จึงช่วยให้การถ่ายทอดองค์ความรู้จากนักวิจัยไปสู่เกษตรกรมีความใกล้ชิด ตรงตามความต้องการของชุมชน และมีโอกาสต่อยอดสู่การใช้ประโยชน์ได้อย่างเป็นรูปธรรม
หัวใจสำคัญของการอบรม คือการสร้างอาชีพที่พึ่งพาตนเองได้และใช้ทรัพยากรให้เกิดประโยชน์สูงสุด เกษตรกรได้เรียนรู้แนวทางการผลิตเห็ดเศรษฐกิจอย่างครบวงจร ตั้งแต่การเตรียมวัสดุเพาะ การจัดการกระบวนการผลิต การดูแลคุณภาพผลผลิต ไปจนถึงการวางแผนจำหน่าย ควบคู่กับการบริหารจัดการกลุ่มและเครือข่ายให้มีประสิทธิภาพ เพื่อเพิ่มอำนาจต่อรอง ลดข้อจำกัดด้านการตลาด และต่อยอดผลผลิตให้เกิดมูลค่าเพิ่มในระดับชุมชน
กิจกรรมยังมุ่งส่งเสริมการประกอบอาชีพตามแนวพระราชดำริเศรษฐกิจพอเพียงของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร รัชกาลที่ 9 โดยน้อมนำหลักความพอประมาณ ความมีเหตุผล และการมีภูมิคุ้มกัน มาประยุกต์ใช้ในการวางแผนการผลิตและการจัดการรายได้ พร้อมสืบสานแนวทางการพัฒนาภายใต้พระราชปณิธานของพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 10 ที่ทรงสืบสาน รักษา และต่อยอดแนวทางการพัฒนาตามศาสตร์พระราชา เพื่อส่งเสริมคุณภาพชีวิตและสร้างความเข้มแข็งให้ชุมชนสามารถพึ่งพาตนเองได้อย่างมั่นคง
โครงการข้าวคลีนแอร์มุ่งเปลี่ยนวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรจากปัญหาที่นำไปสู่การเผา ให้กลายเป็นทรัพยากรที่สร้างประโยชน์และรายได้ ส่งเสริมทางเลือกในการประกอบอาชีพ ควบคู่กับการลดการเผาในพื้นที่เกษตร ลดปัญหาฝุ่นละออง PM2.5 และขับเคลื่อนระบบการผลิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม
ความร่วมมือระหว่างศูนย์วิทยาศาสตร์ข้าว มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ สำนักส่งเสริมและฝึกอบรม กำแพงแสน หน่วยงานส่งเสริมการเกษตรในอำเภอเทิง วิสาหกิจชุมชนเกี้ยวตะวันธัญฟาร์ม และเกษตรกรจังหวัดเชียงราย สะท้อนพลังของการบูรณาการงานวิจัย ภาครัฐ ภาคีเครือข่าย และชุมชน โดยมุ่งให้ทุกภาคส่วนร่วมกันสนับสนุนเกษตรกรตั้งแต่การเข้าถึงองค์ความรู้ การพัฒนาทักษะอาชีพ ไปจนถึงการสร้างโอกาสทางการตลาด เพื่อยกระดับเศรษฐกิจชุมชน เพิ่มรายได้จากการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า และสร้างความเข้มแข็งให้เกษตรกรพึ่งพาตนเองได้อย่างยั่งยืน มุ่งสู่เกษตรมูลค่าสูง อากาศสะอาด และคุณภาพชีวิตที่ดีของคนในชุมชน
#ข้าวคลีนแอร์ #ศูนย์วิทยาศาสตร์ข้าว #มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ #สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ #วช #เกษตรฟื้นฟูไร้การเผา #เห็ดเศรษฐกิจ #วิสาหกิจชุมชนเกี้ยวตะวันธัญฟาร์ม #ความร่วมมือท้องถิ่น #เศรษฐกิจพอเพียง #ศาสตร์พระราชา #สืบสานรักษาต่อยอด #ลดเผาลดฝุ่นPM25 #เกษตรมูลค่าสูง #สร้างอาชีพสร้างรายได้ #เทิง #เชียงราย #เกษตรยั่งยืน #KU
















