วันที่ 22 มิถุนายน 2569 ศาสตราจารย์ ดร.อภิชาติ วรรณวิจิตร ที่ปรึกษาอาวุโสศูนย์วิทยาศาสตร์ข้าว และหัวหน้าโครงการ วิจัย พร้อมคณะนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์และมหาวิทยาลัยมหิดล ร่วมนำเสนอผลงานวิจัยและนวัตกรรม “ข้าวไทยสู่โภชนาการเพื่อผู้สูงวัยและสุขภาพยั่งยืน” ภายในนิทรรศการ “ศาสตร์ศิลป์งานวิจัย : Research for Aging Society” ในงานมหกรรมงานวิจัยแห่งชาติ 2569 (Thailand Research Expo 2026) ณ โรงแรมเซ็นทาราแกรนด์และบางกอกคอนเวนชันเซ็นเตอร์ เซ็นทรัลเวิลด์ กรุงเทพมหานคร
โครงการดังกล่าวมุ่งพัฒนาและต่อยอดพันธุ์ข้าวโภชนาการสูงของไทย เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุและผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) ผ่านแนวคิดโภชนบำบัดเฉพาะบุคคล (Personalised Diet Intervention: PDI) โดยบูรณาการองค์ความรู้ด้านการเกษตร โภชนาการ และการแพทย์ เพื่อสร้างระบบอาหารสุขภาพที่ตอบโจทย์สังคมสูงวัยอย่างยั่งยืน
ผลการดำเนินงานในระยะแรกของโครงการสามารถพัฒนาและทดสอบเมนูอาหารต้นแบบจำนวน 29 เมนู สำหรับผู้ป่วยโรคอ้วนและเบาหวานในกลุ่มตัวอย่าง 151 ราย พบว่าสามารถช่วยลดค่าดัชนีมวลกาย (BMI) ลดไขมันในช่องท้อง และช่วยปรับสมดุลจุลินทรีย์ในลำไส้ได้อย่างมีนัยสำคัญ ขณะที่การดำเนินงานในระยะต่อมาได้พัฒนาผลิตภัณฑ์โปรตีนพืชและอาหารเชิงหน้าที่สำหรับผู้สูงอายุและผู้ป่วยโรคไต พร้อมผ่านการทดสอบทางคลินิกในอาสาสมัคร 110 ราย ซึ่งพบว่าสามารถลดระดับน้ำตาลหลังการบริโภคได้อย่างมีนัยสำคัญ และมีค่าดัชนีน้ำตาล (GI) ต่ำ
จุดเด่นของผลงานคือการเชื่อมโยงห่วงโซ่นวัตกรรมตั้งแต่ “พันธุ์ข้าวโภชนาการสูง – อาหารโภชนบำบัด – ผลิตภัณฑ์สุขภาพ” อย่างครบวงจร โดยใช้แนวคิดโภชนบำบัดเฉพาะบุคคลเพื่อออกแบบผลิตภัณฑ์ที่เหมาะสมกับความต้องการของแต่ละกลุ่มเป้าหมาย สามารถต่อยอดสู่การผลิตเชิงอุตสาหกรรม เพิ่มมูลค่าให้ข้าวไทย และสร้างรายได้ให้แก่เกษตรกร ตลอดจนรองรับการก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุระดับสูง (Super-Aging Society) ของประเทศไทย
ภายในนิทรรศการได้จัดแสดงผลงานและผลิตภัณฑ์นวัตกรรมจำนวน 7 รายการ ประกอบด้วย เมนูอาหารโภชนบำบัดเฉพาะบุคคลสำหรับผู้ป่วยโรคอ้วนและเบาหวาน เมนูอาหารโภชนบำบัดสำหรับผู้ป่วยโรคไต ผลิตภัณฑ์ HiFi Bakeries ขนมปังและคุกกี้จากใบข้าวสรรพสี (RBLP) ข้าวอบกรอบ 3G Rice Cracker ขนมปังข้าว 3G ปลอดกลูเตน ผงชงดื่มโปรตีนพืชสำหรับผู้สูงอายุ และโปรตีนไฮโดรไลเสทจากใบข้าว Rainbow ซึ่งล้วนเป็นผลิตภัณฑ์ต้นแบบที่สะท้อนศักยภาพการใช้ประโยชน์จากข้าวไทยเพื่อการดูแลสุขภาพและการพัฒนาอุตสาหกรรมอาหารแห่งอนาคต
ทั้งนี้ ผลงานวิจัยด้านอาหารเชิงโภชนบำบัดสำหรับผู้สูงอายุได้รับรางวัล NRCT Award และได้รับการเผยแพร่ในเวทีวิชาการทั้งในระดับประเทศและนานาชาติ สะท้อนถึงศักยภาพของงานวิจัยไทยในการสร้างองค์ความรู้และนวัตกรรมที่สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้จริง ตอบโจทย์การพัฒนาสุขภาพของประชาชนและการเพิ่มมูลค่าให้ภาคการเกษตรของประเทศอย่างยั่งยืน
